INTERAKSI KETENAGAKERJAAN PEKERJA MUSLIM DENGAN PEMBERI KERJA NON-MUSLIM: STUDI KOMPARATIF MAZHAB

Authors

  • Ali Imron Universitas Islam Negeri Datokarama Palu, Indonesia
  • Nurinayah Nurinayah Universitas Islam Negeri Datokarama Palu, Indonesia
  • Nursalam Rahmatullah Universitas Islam Negeri Datokarama Palu, Indonesia

DOI:

https://doi.org/10.30863/alkharaj.v6i2.11588

Keywords:

Employment Interaction, Muslim, Non-Muslim

Abstract

Today's global reality, employment interaction between Muslims and non-Muslims is a necessity, given the dominance of non-Muslims in the industrial sector which opens up extensive employment opportunities for Muslims. However, this raises legal and ethical challenges from the perspective of Islamic Sharia, especially regarding the legality of wages and honor of Muslims in employment relations. This research aims to examine the Sharia provisions on employment interactions between Muslims and non-Muslims with a comparative study approach across fiqh schools. The methodology used is qualitative-descriptive library research with thematic analysis of the opinions of the four major schools of thought (Hanafi, Maliki, Shafi'i, and Hanbali). The results show that work interaction is permissible provided that the work does not contradict the principles of Sharia, does not support immorality or hostility towards Islam, and does not degrade the dignity of Muslims. The Mazhab differ in their views on service work (such as domestic help) for non-Muslims, but tend to allow general work (such as labor and construction), especially in cases of emergency or public benefit. This study concludes the importance of shar'i boundaries in interfaith working relationships to maintain the integrity of the akidah and the dignity of Muslims in a multicultural social structure.

References

Al ‘Asqalānī, Abu al-Faḍl Aḥmad bin ‘Alī bin Ḥajar. Fatḥ al-Bārī. Cet. I; Riyāḍ: Dār al-Salām, 2000 M.

Al Anṣārī, Abū ‘Abdillāh Muḥammad bin Aḥmad Al Qurṭubī. Al-Jāmi’ Li Aḥkām al-Qur’ān; Tafsīr al-Qurṭubī. Cet. I; Bairūt; Muassasah al-Risalah, 2006 M.

Al Bahūtī, Manṣūr bin Yūnus bin Idrīs. Al-Rawḍ al-Murabba‘ Syaraḥ Zād al-Mustaqni’. Cet. VIII; Bairūt: Dār al-Kutub al-‘Ilmiyyah, t.th.

Al Baihaqī, Abū Bakr Aḥmad bin al- Ḥusaīn bin ‘Alī. Al-Sunan al-Kubrā. Cet. III; Bairūt; Dār al-Kutb al-‘Il Miyyah, 2003 M.

Al Baijūrī, Ibrāhīm bin Muḥammad bin Aḥmad. Ḥāsyiyah al-Baijūrī. T..c.; Bairūt: Dār al-Fikr, 11414 H/1997 M.

Al Bakrī, Abū Bakr bin Muḥammad Syaṭa’ Al Dimiyyāṭī. Ḥāsyiyah I’ānah al-Ṭālibīn Cet. I, Bairūt, Dār al-Fikr, 1998 M.

Al Bukhārī, Abū ‘Abdillāh Muḥammad bin Ismā’īl Al Ja’fī. Ṣaḥīḥ al-Bukhārī. Cet. I; Bairūt: Dār Ibn al-Kaṡīr, 2002 M.

Al Darquṭnī,’Alī bin ‘Umar. Sunan al-Darquṭnī. Cet. I; Bairūt, Mu’assasah al-Risālah, 2004 M.

Al Jawzī, Syams al-Dīn Abu ‘Abdillāh Muḥammad bin Abū Bakar Ibn Qayyim. Aḥkām Ahl al-Ẓimmah. Cet. I; Dammām: Ramādi Li al-Nasyr, 1997 M/1418 H.

Al Kassānī, Alā’ al-Dīn Abū Bakr bin Mas’ūd. Badāi’ al-Ṣanāi’ Fī Tartīb al-Syarāi’. Cet. II; Bairūt, Dār al-Kitāb al-‘Arabī, 1982 M.

Al Maqdisī, Abū Muḥammad ‘Abdullāh bin Aḥmad bin Maḥammad ibn Qudāmah. Al-Mugnī. Cet. III; Al-Su’ūdiyyah a;l-‘Arabiyyah: Dār ‘Ālam al-Kutb, 1997 M.

Al Naisābūrī, Abu al-Ḥusaīn Muslim Ibn al-Ḥajjāj Al Qusyairī. Ṣaḥiḥ al-Muslim. Cet. I; Bairūt-Lubanān: Dāru al-Iḥyā’ al-Turrāṡ al-‘Arabī 1991 M.

Al Nawāwī, Abū Zakariyyā Muḥyi al-Dīn Yaḥyā bin Syaraf. Al-Majmū’ Syaraḥ al-Muhażżab. T.c.; Jiddah, Dār al-Irsyād, t.th.

Al Ruinī, Syams al-Dīn Abu ‘Abdillāh Muḥammad bin Muḥammad Al Magrabī Ḥaṭṭāb. Mawāhib al-Jalīl. Cet. I; Bairūt: Dār ‘Ālam al-Kutub, t.th.

Al Rummānī, Zaid bin Muḥammad. Al-Yahūd Yaḥkumūn al-‘Ālam. Cet. I; Riyāḍ: Dār al-Waṭan, 2003 M.

Al Syāmī, Abū ‘Abdillāh Muḥammad bin Yūsuf Al Ṣāliḥī. Subul al-Hudā fī Sirah Khair al-‘Ibād. T.c.; Al-Qāhirah: Lujnah Iḥyā’ al-Turrāṡ al-Islāmī, 1995 M.

Al Zarqā’, Aḥmad bin Muḥammad bin ‘Uṡmān. Syaraḥ al-Qawā’id al-Fiqhiyyah. Cet. II; Bairūt: Dar al-Qalam, 1989 M.

Departemen Agama RI. Al-Qur’an dan Terjemahannya. Madīnah al-Munawwarah: Yayasan Penyelenggara Penterjemah al-Qur’an, Mujamma‘ Khādim al-Ḥaramain al-Syarīfain, al-Malik Fahd lī Ṭibā’ah al-Muṣḥaf al-Syarīf, 1418 H.

Ibn Anas, Mālik. Al-Mudawwanah al-Kubrā. Cet. I; Bairūt: Dār al-Kutub al-‘Ilmiyyah, 1994 M.

Judiantoro, Hartono Segi Hukum Penyelesaian Perselisihan Perburuhan (Rajawali Pers; Jakarta, 1992.

Qal‘ah Jī, Muḥammad Rawwās. Mausū‘ah Lugah al-Fuqahā’. Cet. I; Dār al-Nafāis: Bairūt, 1416 H/1996 M.

Tim Penyusun Lembaga Bahasa Arab. Kamus Bahasa Arab Mū‘jam al-Waṣīṭ. Cet. IV; Miṣr: Maktabah al-Surūq al-Dawliyyah, 2004.

Tim Penyusun. Kamus Besar Bahasa Indonesia Kamus Pusat Bahasa. Jakarta: Pusat Bahasa, 2008 M.

Undang-Undang Nomor 13 Tahun 2003 tentang Ketenagakerjaan.

Published

2026-07-08

How to Cite

Imron, A., Nurinayah, N., & Rahmatullah, N. (2026). INTERAKSI KETENAGAKERJAAN PEKERJA MUSLIM DENGAN PEMBERI KERJA NON-MUSLIM: STUDI KOMPARATIF MAZHAB. Jurnal Al-Kharaj: Studi Ekonomi Syariah, Muamalah, Dan Hukum Ekonomi, 6(2), 188–206. https://doi.org/10.30863/alkharaj.v6i2.11588

Similar Articles

1 2 3 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.